"เจดีย์"

รายละเอียด

พระบรมธาตุเจดีย์
วิถีชีวิตของคนไทยพุทธ ตั้งแต่เกิดจนตาย
เกี่ยวข้องผูกพันธ์อยู่กับหลักของพุทธศาสนามาตั้งแต่โบราณกาล โดยเฉพาะตอนตาย
ประเพณีเรานิยมนำกระดูกไปใส่ในบัว ปัจจุบันมีรูปร่าง ลวดลายให้เลือกได้อย่างหลากหลายรูปแบบ
อันที่จริงบัวที่ใช้เป็นวัตถุบรรจุกระดูก คือ รูปที่จำลองพระธาตุเจดีย์นั่นเอง เพราะฉนั้น เจดีย์ คือ
ปูชนียสถานที่สร้างขึ้นเพื่อบรรจุกระดูกของบุคคลที่ตายไปแล้ว....ข้อสำคัญ อยู่ที่ว่า
...เจดีย์ที่สร้างขึ้นมานั้น บรรจุอัฐิ หรือกระดูกของใคร ?
ลักษณะของรูปเจดีย์ตามที่ปรากฏในประเทศไทย อาจจะแบ่งออกได้ เป็น ๒ แบบ ใหญ่ ๆ คือ
แบบที่ ๑ เจดีย์แบบปรางค์ มีลักษณะเป็นมณฑปเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส องค์เจดีย์ เป็นเหลี่ยม สี่มุม
หกมุมหรือเป็นปรางค์ยอดประสาท ลักษณะของเจดีย์ประเภทนี้ได้รับอิทธิพลมาจากศิลปะแบบพรามณ์ –
ฮินดูของขอมและอิทธิพลของพระพุทธศาสนานิกายมหายาน ซึ่งมีเรื่องราวเกี่ยวข้องอยู่กับพระโพธิสัตว์
ตัวอย่างของบัวที่นำมาใส่กระดูก ก็มีรูปร่างที่เลียนแบบลักษณะของปรางค์ปราสาท
อยู่ทั่วไป
แบบที่ ๒ เจดีย์แบบระฆังคว่ำ ซึ่งได้รับอิทธิพลด้านศิลปะมาจากประเทศศรีลังกา
ที่ถือเป็นต้นตำรับของพระพุทธศาสนาลัทธิลังกาวงศ์ ได้เข้ามาเผยแผ่ในนครศรีธรรมราช
เจริญรุ่งเรืองในสมัยของพระเจ้าศรีธรรมาโศกราช เมื่อประมาณ พ.ศ.๘๐๐
พระองค์เลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนามาก ได้สร้างพระบรมธาตุเจดีย์ขึ้น
เพื่อบรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า เจดีย์ควนธง ก็ได้รับอิทธิพลทางด้านศิลปะ และความเชื่อ
มาจากเจดีย์นครศรีธรรมราช ด้วยส่วนหนึ่ง
สรุป พระบรมธาตุเจดีย์ คือ วัตถุที่สร้างขึ้นเพื่อสำหรับบรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า
หรือพระธาตุของพระอรหันต์สาวก ส่วน เจดีย์ คือวัตถุที่สร้างขึ้นเพื่อบรรจุอัฐิของพระมหากษัตริย์
หรือบุคคลสำคัญ ๆ ทั่วไป ขนาดเล็กใหญ่ ขึ้นอยู่กับบารมีของบุคคลผู้นั้น
ส่วนที่บรรจุกระดูกของคนธรรมดาแบบเรา ๆ ท่าน ๆ ภาคใต้บ้านเรา เรียกว่า บัว.
.

โดย : ครูยะ IP : 202.149.25.241 [ 12/04/2008 , 22:06:18 ]

ความคิดเห็นที่ : 1

พระบรมสารีริกธาตุ
คัมภีร์สุมังคลวิลาสินี ซึ่งเป็นอรรถกถาอธิบายความพระสูตรทีฆนิกาย
ได้แบ่งลักษณะของพระบรมสารีริกธาตุออกเป็น ๒ ลักษณะใหญ่ๆ คือ
๑.นวิปฺปกิณฺณา ธาตุ คือ พระบรมสารีริกธาตุที่ยังคงรูปร่างเดิมอยู่เป็นชิ้นเป็นอัน มิได้แตกย่อยลงไป
มีทั้งหมด ๗ องค์ ได้แก่ พระนลาฏ (กระดูกหน้าผาก) ๑ องค์ พระเขี้ยวแก้ว ๔ องค์ และพระรากขวัญ
(กระดูกไหปลาร้า) ๒ องค์
๒.วิปฺปกิณฺณา ธาตุ คือ พระบรมสารีริกธาตุส่วนต่างๆขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ที่มิได้คงรูปร่างอยู่เป็นชิ้น แต่แตกย่อยลงเป็นเป็นจำนวนมาก กระจายไปประดิษฐานตามสถานที่ต่างๆ
ตำนานการเกิดพระบรมสารีริกธาตุ
เหตุที่เกิดพระบรมสารีริกธาตุจำนวนมากขึ้นนั้น พระโบราณาจารย์อธิบายว่า เกิดจากพุทธประสงค์
ก่อนที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะเสด็จปรินิพพาน ดังต่อไปนี้
โดยปกติที่พระพุทธเจ้าที่ทรงมีพระชนมายุยืนยาว สามารถประดิษฐานพระพุทธศาสนาให้มั่นคง
จะมีพระบรมสารีริกธาตุที่มีลักษณะรวมกันเป็นแท่งเดียว ดุจทองแท่งธรรมชาติ
ซึ่งมหาชนในสมัยนั้นไม่สามารถแบ่งปัน นำไปประดิษฐานตามที่ต่างๆได้
จึงจำต้องสร้างพระธาตุเจดีย์ขึ้นประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุไว้ในที่แห่งเดียว
ซึ่งพระพุทธเจ้าองค์ปัจจุบัน (พระสมณโคดม) ทรงเล็งเห็นว่า พระองค์มีเวลาปฏิบัติพุทธกิจเพียง ๔๕ ปี
นับว่าน้อยมาก เมื่อเทียบกับพระพุทธเจ้าพระองค์ก่อน ศาสนาของพระองค์ยังไม่แพร่หลาย
และหมู่สัตว์ทั้งหลายเกิดมาไม่ทันสมัยพระองค์มีมากนัก หากได้อัฐิธาตุของพระองค์ไปอุปัฎฐากบูชา
จะได้บุญกุศลเป็นอันมาก จึงทรงอธิษฐานให้พระบรมสารีริกธาตุของพระองค์ แตกย่อยออกเป็นส่วน ๆ
เว้นแต่ธาตุทั้ง ๗ ประการ ที่กล่าวถึงแล้ว คือ พระนลาฏ (กระดูกหน้าผาก)๑ พระเขี้ยวแก้ว๔ และพระรากขวัญ
(กระดูกไหปลาร้า) ๒ นอกจากนั้นให้กระจายไปทั่วทิศานุทิศ เพื่อยังประโยชน์แก่หมู่สัตว์ทั่วไป
ซึ่งความทั้งหมดพ้องกันจากตำราหลายๆ ตำรา ที่พระอาจารย์สมัยต่างๆได้รจนาไว้ ดังเช่น
"คัมภีร์สุมังคลวิลาสินี" "ปฐมสมโพธิกถา" ของ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า
กรมพระปรมานุชิตชิโนรส "ตำนานมูลศาสนา" "ชินกาลมาลีปกรณ์" และ
"พุทธตำนานพระเจ้าเลียบโลก" เป็นต้น
การบูชาพระธาตุ พระธาตุเจดีย์ราศีปีเกิด
ปีชวด พระธาตุศรีจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่
ปีฉลู พระธาตุลำปางหลวง จังหวัดลำปาง
ปีขาล พระธาตุช่อแฮ จังหวัดแพร่
ปีเถาะ พระธาตุแช่แห้ง จังหวัดน่าน
ปีมะโรง พระธาตุพระสิงห์ จังหวัดเชียงใหม่
ปีมะเส็ง พระธาตุเจดีย์พุทธคยา (ประเทศอินเดีย)
สำหรับในประเทศไทย รูปแบบเจดีย์ที่มีทรงเหลี่ยมแบบพุทธคยา ได้แก่
๑. พระธาตุเจดีย์พุทธคยาจำลอง วัดวังวิเวการาม กาญจนบุรี
๒. พระธาตุเจดีย์ วัดเจดีย์เจ็ดแถว จังหวัดเชียงใหม่
ปีมะเมีย พระธาตุเจดีย์ชเวดากอง ประเทศพม่า
สำหรับประเทศไทย วัดพระบรมธาตุ อ.บ้านตาก จังหวัดตาก จำลองพระธาตุเจดีย์ชเวดากอง
ปีมะแม พระธาตุดอยสุเทพ จังหวัดเชียงใหม่
ปีวอก พระธาตุพนม จังหวัดนครพนม
ปีระกา พระธาตุหิริภุญชัย จังหวัดลำพูน
ปีจอ พระธาตุเจดีย์ จุฬามณี องค์จริง ตามตำนาน อยู่ที่ สวรรค์ชั้นดาวดึงส์
(ต้องตายหรือสำเร็จฌาณโลกีย์จึงจะไปนมัสการได้)
สำหรับในโลกมนุษย์ นี้ก็ ยกไว้ให้ที่พระธาตุอินแขวน ในประเทศพม่า และวัดเกตุการาม
จังหวัดเชียงใหม่
ปีกุน พระธาตุดอยตุง จังหวัดเชียงราย
...............................................

โดย : ครูยะ IP : 202.149.25.225 [ 12/04/2008 , 22:10:18 ]

ความคิดเห็นที่ : 2

...ได้ส่งข้อความที่จะลงในเอกสารควนธงปีนี้แล้ว...หลวงไข่เห็นว่า ข้อความยาว เยิ่นเย้อ เปลืองหน้ากระดาษ
ก้อตัดออกได้ตามความเหมาะสม...

โดย : ครูยะ IP : 202.149.25.241 [ 12/04/2008 , 22:14:10 ]

ดูนกกับครูยะ

ภาพประกอบ : ( ไม่เกิน 200 Kb)
จาก : *
E-mail :
เบอร์ติดต่อ : ICQ :
รายละเอียด :
Very Happy Smile Sad Surprised
Shocked Confused Cool Laughing
Mad Razz Embarassed Crying or Very sad
Evil or Very Mad Twisted Evil Rolling Eyes Wink
Exclamation Question Idea Arrow
*

  *
กรุณา Click Post Message เพียงครั้งเดียว


บอร์ดดูนกกับครูยะ เป็นลิขสิทธิ์ของ สำนักข่าวบ้ายอ.คอม